Jednorożce w świecie startupów – szanse, ludzie i twarde dane

Termin unicorn oznacza startup wyceniany na ponad 1 mld USD. Nazwę ukuto w 2013 r., by podkreślić rzadkość takich sukcesów. Obecnie na świecie funkcjonuje ponad 1 300 unicornów, z dominacją Stanów Zjednoczonych, Chin i Indii w liczbie i wycenie tych firm.

Ale co wiemy o ludziach, którzy stoją za tym fenomenem? Czy istnieją powtarzalne cechy lub statystyki, które możemy nazwać „przepisem na unicorn”?

Kto zostaje unicorn founderem? – podstawowe statystyki

Badania oparte na analizie setek unicornów i ich założycieli pokazują interesujące dane dotyczące demografii i doświadczeń tych ludzi:

Mediana wieku founderów unicornów to ok. 34 lata, co jest młodszą grupą niż w wielu tradycyjnych biznesach.
Zespoły z więcej niż jednym założycielem są powszechne – tylko około 24% unicornów powstało z jednym founderem.
Połowa founderów ma wykształcenie biznesowe, połowa techniczne, co sugeruje, że nie ma jednego dominującego wzorca edukacyjnego.
Ok. 70% unicornów ma w zespole przynajmniej jedną osobę ze studiów STEM.
Ponad połowa zespołów unicornów to founderzy, którzy wcześniej prowadzili inną firmę – mają więc doświadczenie przedsiębiorcze.

Z tych danych wynika, że model statystyki unicorn founders nie jest prosty ani jednowymiarowy. Sukces nie zależy tylko od jednego elementu, jak technologia czy prestiżowe uczelnie.

“Underdog founders” – czy stereotypy mają pokrycie?

Jednym z najczęściej cytowanych raportów ostatnich lat jest Unicorn Founder DNA Report. Analizujący dane z 845 unicornów i ponad 2 000 ich założycieli. Według tego raportu:

70% unicornów ma “underdog founders” – określanych jako osoby z grup często niedostatecznie reprezentowanych w venture capital: emigranci, kobiety lub osoby kolorowe.
Choć tradycyjne startupy mogły być zdominowane przez białych mężczyzn, udział kobiet założycielek rośnie – w 2023 r. ok. 17% unicornów miało kobietę wśród founderów.
62% unicornów w analizie miało co najmniej jednego założyciela o pochodzeniu imigranckim.

Są dowody na to, że różnorodność środowisk może sprzyjać innowacji i sukcesowi.

Czy jakość doświadczenia portfolio inwestycyjnego ma znaczenie?

Analiza profesjonalnych ścieżek założycieli pokazuje pewne powtarzające się elementy:

Znaczna część unicorn founders wcześniej pracowała w dużych organizacjach technologicznych, hurtowniach wiedzy lub instytucjach badawczych.
W badaniu opartego na danych z ponad 1 100 unicornów w USA ok. 40% founderów wcześniej założyło inną firmę, a wielu zdobywało doświadczenie w rolach liderów.

To sugeruje, że choć nie ma jednego „idealnego CV”, doświadczenie w środowisku tech lub zarządzaniu może zwiększać szanse na szybki wzrost i wycenę unicornową.

Przykład, który robi wrażenie: Canva

Jednym z najbardziej znanych unicornów ostatniej dekady jest Canva. Australijski startup narzędzi graficznych założony w 2013 r. przez Melissę i Cliffa Obrechtów oraz Camerona Adamsa. Firma stała się jedną z najszybciej rosnących platform edytorskich na świecie, z milionami użytkowników i wyceną przekraczającą 40 mld USD.

Canva ilustruje kilka trendów z danych:

Założyciele mieli wcześniej doświadczenie w technologii i designie.
Szybko skalowali produkt globalnie.
Otrzymali inwestycje, które przyspieszyły ekspansję międzynarodową.

Choć każdy unicorn ma własną historię, przykłady takie jak Canva pomagają zrozumieć, jak umiejętność tworzenia globalnego produktu i zdolność skalowania łączą się z danymi statystycznymi.

Czego statystyki NIE mówią

To ważne: żadne z badań nie wskazują na to, że istnieje jeden „model” osobowości, pochodzenia czy środowiska, który gwarantuje sukces. Badania pokazują raczej różnorodność dróg do sukcesu. Przy jednoczesnym wskazaniu pewnych wspólnych cech takich jak determinacja, odporność i otwartość na ryzyko.

Podsumowanie oparte na twardych danych pokazuje, że statystyki unicorn founders nie wskazują na jeden dominujący profil założyciela. Istotny udział w tej grupie mają osoby z doświadczeniem technicznym oraz biznesowym. Co potwierdza znaczenie zarówno kompetencji technologicznych, jak i zarządczych. Badania wskazują również, że około 70% unicornów powstało z udziałem founderów określanych jako przedstawiciele środowiska „underdog”. Jednocześnie pojedyncze unicorny tworzone przez jednego założyciela należą do rzadkości. A praca zespołowa pozostaje wyraźnym standardem w budowaniu firm o miliardowej wycenie.